تاریخ امروز :سه‌شنبه , 26 ژانویه 2021
Academic field of Marine Engineering

رشته مهندسی دریا: بازار کار، درآمد، آینده شغلی، دانشگاه های برتر

حدود چند سال پیش، هیچکس رشته مهندسی دریا را نمی شناخت. اما این حرفه به دلیل وجود مرزهای آبی گسترده و افزایش حمل و نقل های دریایی بسیار بین داوطلبان گروه ریاضی مشهور شده است. درواقع داوطلبانی که توانایی درک دانش فنی و قدرت حل مساله دارند و به دنبال یک شغل کاملا حرفه ای و جذاب در حوزه مهندسی هستند، شغل مهندسی دریا را انتخاب می کنند.

ماهیت رشته مهندسی دریا

مهندسی دریا رشته تحصیلی است که به طراحی ، توسعه، تولید و نگهداری تجهیزات مورد استفاده در دریا و کشتی های دریایی مانند قایق ها، کشتی ها و غیره می پردازد. مهندسی دریا به عنوان رشته تحصیلی توسعه یافته و متنوع و نزدیک به  رشته مهندسی مکانیک به حساب می آید. به فردی که در رشته مهندس دریایی تحصیل می کند، مهندس دریا می گویند که مسئولیت عملیات، نگهداری و تعمیر کلیه تجهیزات اصلی مکانیکی و مهندسی شده در کشتی را بر عهده دارد.

در واقع زندگی یک مهندس دریا پر از چالش است. اغلب مهندسان دریا بعد از فارغ التحصیلی به سمت کار در کشتی های مسافربری می روند، تعداد کمی از مهندسان دریا کارهای ساحلی را انتخاب می کنند. مهندسان دریایی بایدد بداند بعد از فارغ التحصیلی بیشتر کار آن ها روی کشتی است، به همین خاطر باید سختی هایی را لحاظ حجم کاری زیاد، دوری از خانواده و دیگر موارد را تحمل کند.

توانایی های لازم برای ورود به رشته مهندسی دریا

مهندسان دریایی بایدد بدانند که بعد از فارغ التحصیلی بیشتر کار آن ها روی کشتی است، به همین خاطر باید سختی هایی را لحاظ حجم کاری زیاد، دوری از خانواده و دیگر موارد را تحمل کند. یک مهندس دریا باید روحیه تطبیق دادن خود با شرایط محیط های ساحلی را داشته باشد. یکی از شرط های لازم برای ورود به این رشته مانند رشته های مرتبط با صنعت هوانوردی این است که از لحاظ آزمایشات پزشکی کاملا سالم باشند. به عنوان مثال قبل از پذیرش نهایی دراین رشته دانشجویان را از لحاظ اینکه عدم کوررنگی داشته باشند مورد معاینه قرار می دهند. از لحاظ درسی هم دانشجویان رشته دریا باید در دروس فیزیک، ریاضی و به خصوص زبان انگلیسی مهارت عالی داشته باشند.

یکی دیگر از شرایط چالش برانگیز مهندس دریا حضور ساعت ها در موتورخانه که دارای سیستم مکانیکی پیچیده و محیط نامطلوب است می باشد. مهندسان عمدتاً در شیفت چهار ساعته کار می کنند و مجبورند ساعت های اضافی کار تعمیر و نگهداری را انجام دهند. با این وجود ، در مواقع اضطراری ، ساعات کار می تواند ساعت ها بدون هیچ گونه استراحت بزرگ تمدید شود تا اینکه ماشین آلات / سیستم به حالت عادی برگردانده شود و هیچ گونه تهدیدی برای کشتی به وجود نیاید.

یک مهندس دریایی بسته به آموزش و تخصص در زمینه سوابق خود ، می تواند انواع مختلفی از کشتی ها مانند کشتی های خشک خارجی، کشتی های نفتکش خارجی (نفت ، گاز ، مواد شیمیایی و غیره)، کشتی های خشک و نفتکش تجارت ساحلی، کشتی های مسافری، کشتی های موقعیت پویا، سکوها و کشتی های دریایی، قایق ها و کشتی های کمکی (بند و باری ، بارگیری و غیره) را بر کار انتخاب کند.

مهارت و شایستگی های مهندسی دریا

مهارت و شایستگی های مهندسی دریا

معرفی دروس رشته مهندسی دریا در مقطع کارشناسی

دروس مشترک بین گرایش های مختلف مهندسی دریا

  • ریاضی
  • محاسبات عددی
  • شیمی و خواص مواد
  • فیزیک مکانیک
  • معادلات دیفرانسیل
  • فیزیک
  • مبانی مهندسی برق
  • استاتیک
  • دینامیک
  • ترمودینامیک
  • رسمی فنی
  • طراحی اجزاء و ماشین
  • مقاومت مصالح
  • کنترل اتوماتیک
  • مکانیک سیالات
  • انتقال حرارت

معرفی گرایش های رشته مهندسی دریا در مقطع کارشناسی

این رشته دارای 3 گرایش مهندسی کشتی، مهندسی کشتی سازی، مهندسی دریانوردی است. که داوطلبان دختر با توجه به شرایط کاری این رشته تنها می توانند گرایش مهندسی کشتی سازی را انتخاب کنند.

گرایش دریا نوردی

دانشجویان این گرایش با هدف مدیریت بر نیروهای انسانی و هدایت کردن مسیر کشتی ها، تربیت می شوند. این گرایش ارتباط زیادی به مسائل فنی ندارد و به عنوان کاپیتان کشتی، مدیریت و مسئولیت رهبری کشتی را بر عهده دارد. اما این گرایش هم ملزم به پاس کردن یکسری دروس فنی و حتی غیر مرتبط با گرایش خود هستند.

دروس تخصصی گرایش دریا نوردی

  • ملوانی
  • اقتصاد دریایی حقوق و بیمه دریایی
  • ساختمان کشتی های تجاری
  • دستگاه های الکترونیکی و کمک ناوبری
  • دریانوردی ساحلی و تخمینی
  • دریانوردی نجومی
  • آرشیتکت کشتی (استاتیک)
  • آرشیتکت کشتی (دینامیک)
  • ماشین های محرکه و ماشین های فرع
  • قوانین راه و علوم دریایی
  • کار روی نقشه
  • تخلیه و بارگیری

گرایش مهندسی کشتی

دانشجویان این گرایش با هدف تعمیر، نگه داری و راه اندازی موتور کشتی، به عنوان مدیر فنی کشتی تربیت می شوند. دانشجویان گرایش مهندسی کشتی بعد از اتمام دانشگاه ملزم به گذارندن یک دوره کارآموزی بر روی کشتی های اقیانوس پیما در خارج از ایران هستند.

دروس تخصصی گرایش مهندسی کشتی

  • آرشیتکت کشتی
  • صافی های فرعی
  • شناخت کشتی
  • دریانوردی و ملوانی
  • الکترونیک ارتباطات
  • ماشین دریایی
  • کمک های اولیه
  • سیستم انتقال قدرت

گرایش مهندسی کشتی سازی

این مهندسین تنها وظیفه طراحی، ساخت، نظارت و تعمیرات کشتی را بر عهده دارند. هدف از پرورش این مهندسین، تربیت نیروی متخصص برای سازمان ها دریایی و کارخانه های کشتی سازی است.

دروس تخصصی گرایش مهندسی کشتی سازی

  • تکنولوژی کشتی
  • مهندسی دریا
  • آرشیتکت کشتی ( استاتیک)
  • آرشیتکت کشتی (مکانیک)
  • تحلیل سازه ها
  • علم مواد و شناخت فلزات
  • ماشین های محرکه
  • ریاضیات مهندسی
  • فیزیک موج

گرایش های رشته مهندسی دریا در مقطع کارشناسی ارشد

این رشته در مقطع کارشناسی ارشد دارای 4 گرایش معماری کشتی سازه کشتی، معماری کشتی گرایش هیدرومکانیک کشتی، مهندسی ساخت در صنایع دریایی، مهندسی دریا با گرایش های سازه های متحرک دریایی  است.

وضعیت ادامه تحصیل در رشته مهندسی دریا در مقاطع بالاتر

این رشته در حال حاظر در ایران تا مقطع دکترا ارائه می شود.

بازار کار و آینده شغلی رشته مهندسی دریا در ایران

این رشته دارای پتانسیل بالایی در ایران است و رشته پرطرفدار بین دانشجویان به حساب می آید. رونق این رشته بسته میزان واردات بستگی دارد. دانشجویای که پذیرفته ارگان های خاص مانند شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران شوند، از همان ابتدا بورسیه نهاد های دریایی دریافت می کنند و آینده شغلی تضمین شده دارند. با راه اندازی 3 پروژه کاخانه کشتی سازی در بوشهر و شمال و خلیج فارس، امید برای جذب بیشتر مهندسان کشتی برای بازار کار بیشتر می شود.

وظایف مهندسان دریایی

  • نظارت و نگهداری از سیستم های مکانیکی – مهندسین هر رتبه در کشتی باید بر ماشین آلات و سیستم های خاص که برای اهداف نگهداری می شوند، نظارت کنند. این کار بین همه مهندسین تقسیم می شوند و وظیفه هر مهندس است که اطمینان حاصل کند که ماشین آلات خود در همه حال کار می کند. مهندسان دریایی نیز ملزم به مراقبت از ماشین آلات روی کشتی هستند.
  • نگهداری صحیح از سوابق و نگهداری از برنامه ریزی – بخش اتاق موتور به عنوان یک تیم کار می کند تا اطمینان حاصل شود که نگهداری کلیه سیستم های ماشین آلات طبق سیستم نگهداری برنامه ریزی شده انجام می شود. نگهداری دقیق سوابق پارامترهای مختلف برای کار و گزارش های رسمی انجام می شود.
  • بانکرینگ روغن سوخت – مهندسان دریایی نیز انتقال سوخت سوخت به کشتی را از یک ایستگاه بانکر یا باربری انجام می دهند. معمولاً وظیفه مهندس این است که صداهای دائمی مخازن سوخت را اندازه گیری می کند و آن را برای برنامه ریزی عملیات بانکرینگ به مهندس ارشد گزارش می دهد.
  • خرابی و تعمیر اضطراری – یک مهندس دریا همچنین نحوه برخورد با تعمیر و نگهداری عمده و خرابی سیستم های ماشین آلات در دریا را آموزش می دهد. گرچه مهندسان دریا کاملاً قادر به حل مشکل هستن ، اما مواقعی وجود دارد که ممکن است نیاز به متخصصان باشد. در چنین مواردی مهندسان دریا برای تعمیر و حل مسئله موظف هستند با کارشناسان همکاری کنند.
  • یک مهندس دریایی در کشتی ها موظف است تمام دستورالعمل های مهندس ارشد ، رئیس بخش موتورخانه کشتی را رعایت کند.

فرصت های شغلی برای رشته مهندسی دریا

مهندسان کشتی با توجه به علاقه، شرایط و تجربه خود می توانند در سازمان بنادر و کشتیرانی، صنایع دریایی به عنوان مهندس ناظر برای ساخت سکوهای شناور مشغول به کار شوند. آن درسته از دانشجویان که بورسیه ارگان های دولتی شوند، بعد از گذراندن دوره کارآموزی خود از خارج از کشور، میتوانند در همان ارگانی که بورسیه شده اند مانند کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران یا شرکت ملی نفت کش مشغول به کار شوند.

فرصت های شغلی برای رشته مهندسی دریا

فرصت های شغلی برای رشته مهندسی دریا

درآمد و حقوق مهندس دریا در ایران

میزان حقوق و درآمد این رشته با توجه به خصوصی یا دولتی بودن سازمان، سمت کاری، میزان سختی کار، سابقه کاری و سطخ تحصیلات متفاوت است. میانگین حقوق ماهانه مهندسین دریا در ایران 7 میلیون تومان است.

دانشگاه های برتر رشته مهندسی دریا در ایران

از برترین دانشگاه های روزانه این رشته در ایران می توان به دانشگاه صنعتی امیرکبیر- تهران، دانشگاه خلیج فارس – بوشهر، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، دانشگاه صنعتی مالک اشتر – شاهین شهر اشاره کرد.

کارنامه قبولی رشته مهندسی دریا 98 – 99 و حداقل درصد لازم برای دانشگاه سراسری

کارنامه قبولی رشته مهندسی دریا - دانشگاه صنعتی امیرکبیر

بازارکار و آینده شغلی رشته مهندسی دریا در دنیا

دانشجویان این رشته بعد از فارغ التحصیلی می توانند در پردرآمد ترین شغل ها در شرکت های  حمل و نقل دولتی و خصوصی، شرکت های ساخت و وطراحی کشتی، نیوردریایی مشغول به کار شوند. فرصت های شغلی برای مهندسین دریا در کانادا بسیار زیاد است. طبق پیش بینی های انجام شده میزان اشتغال این مهندسین تا سال 2029رشد 1درصدی داشته، که این میزان رشد نسبت به سایر مشاغل بسیار کندتر است. اما با ایجاد سفارشات جدید برای تولید کشتی و قایق این صهعت رشد کرده و مشاغل زیادی برای کار گران فراهم می شود.

درآمد و حقوق رشته مهندسی دریا در دنیا

کشورهامتوسط حقوق پایه در سال
استرالیا125،982 دلار 
کانادا108،275 دلار
چین271،921 پوند
آلمان75.429 یورو
ایتالیا56.601 دلار
ژاپن9،925،778 پوند
هند8،74،977 پوند
نروژ780 409 کرون
انگلستان56،405 پوند

دانشگاه های برتر رشته مهندسی دریا در دنیا

  • دانشگاه شانگهای جیائو تانگ
  • دانشگاه صنعتی دالیان
  • دانشگاه مهندسی هاربین
  • دانشگاه علم و صنعت نروژ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *